Kulvar Haber

Aziz Nesin Kimdir? Aziz Nesin Nereli ve Hayatı

Aziz Nesin Kimdir? Aziz Nesin Nereli ve Hayatı
35 views
05 Nisan 2019 - 15:55

Türk edebiyat tarihinin önemli isimlerinden biri olan Aziz Nesin, sıra dışı tarzı ve söylemleriyle bir döneme damgasını vurduğu gibi günümüzde de halen tartışılan isimlerden biridir. Aziz Nesin Kimdir? Aziz Nesin nereli gibi sorulara cevap bulacağınız bu biyografi yazısında, Aziz Nesin’in hayatı hakkında tüm detaylar yer almaktadır.

Aziz Nesin kimdir?

Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Aziz Nesin, Türk mizah yazarı olarak edebiyatımıza damga vurmuş isimlerden biridir. Öykü, şiir ve tiyatro kategorilerinde farklı birçok eser bırakan Aziz Nesin, farklı kişiliği ile de dikkat çekmektedir.

Aziz Nesin Nereli?

Heybeliada İstanbul doğumlu olan Türk edebiyatının duayen ismi Aziz Nesin, Osmanlı İmparatorluğu’nun son zamanlarında 1915 yılında dünyaya gelmiştir.

Aziz Nesin’in Hayatı

Gerçek adı Mehmet Nusret Nesin olan ünlü edebiyatçı, ölümüne kadar farklı birçok takma isim kullanmış olup Aziz Nesin adıyla bilinmektedir. 20 Aralık 1915 tarihinde İstanbul Heybeliada’da dünyaya gelen ünlü şair ve yazarın babası, aslen Giresun Şebinkarahisar ilçesinin bir köyü olan Ocaktaşı köyünden olup İstanbul’a yerleşmiştir.

1924 senesinde İstanbul 7. İlkokulu olan ve o dönemli adıyla Kanuni Sultan Süleyman İptidai Mektebi’ne, 3. Sınıftan girdi. Buradan sonra Darüşşafaka Lisesi’nde iki yıl eğitim alan Nesin, 1935 yılında ise Kuleli Askeri Lisesi’nde eğitimini tamamladı. 1937 yılında Harp Okulu mezunu olan Nesin, harp okulundan sonra teğmen rütbesi aldı. Tarihler 1939 yılını gösterdiğinde ise Askeri Fen Okulunu bitiren ünlü edebiyatçı, bunun yanında Güzel Sanatlar Akademesinde eğitim aldı.

Kara Harp Okulundan mezun olmasından sonra asteğmen rütbesi alan Nesin, orduya katılarak bir süre görev yaptı. 1941 yılında Trakya bölgesinde görev yapan Nesin, II. Dünya Savaşı döneminde de orduda görev almıştır. 1942 yılında bölük komutanı olarak görev yapan Aziz Nesin yaşanan bir bomba kazasında yaralanmıştır. En son olarak üsteğmen rütbesine ulaşan Aziz Nesin, “görev ve yetkisini kötüye kullanmak” suçuyla ordudan atıldı.

Türk edebiyatının ünlü ismi Nesin iki defa evlenmiş, Vedia Nesin ile evliliğinden Ateş ve Oya isimli iki çocuğu olmuştur. İkinci evliliğini ise Meral Çelen ile yapan Aziz Nesin’in bu evliliğinden ise Ahmet Aziz ve Hüseyin Ali isimli iki çocuğu bulunmakta olup, toplamda 4 çocuk sahibidir.

Aziz Nesin’in Sanat Hayatı

Sanata yöneldikten sonra birçok başarı elde eden Nesin, farklı birçok yapıta imza atmıştır. Aziz Nesin’in hayatı sanat eğiliminden sonra oldukça başarılı geçmiş, birçok ödülü de sanat dünyasındaki başarıları nedeniyle almaya hak kazanmıştır.

Ordudan atıldıktan sonra farklı işlerde çalışan ünlü şair, 1945 senesinde Yedigün dergisinde çalışmaya başladı. Ardından Karagöz gazetesinde yazar olarak görev aldı. Bu dönemde bir yandan oyun yazarlığı da yapan Aziz Nesin, yıllar boyu yayım hayatı devam edecek olan Tan gazetesinde de yazarlık yapmaya başlamıştır.

Tan gazetesi 4 Aralık 1946 tarihinde yakıldıktan sonra, 8 sayı yayımlanan Cumartesi isimli bir magazin dergisi çıkardı. Ancak 2 ay süren bu macera daha fazla devam etmeyince, Vatan gazetesinde çalışma hayatına devam etti. Bu dönemde “Parti Kurmak ve Parti Vurmak” adında toplam 16 sayfadan oluşan bir broşür yayınladı.

Marka Paşa mizah gazetesini dönemin ünlü yazarlarından Sabahattin Ali ile 1946 yılında çıkarması, o dönem büyük yankı uyandırmıştı. Siyasetçileri eleştiren mizahi yapısıyla beğeni toplayan Marko Paşa gazetesi, o dönemlerde birçok baskıya maruz kalsa da Sabahattin Ali ve Nesin ciddi satış rakamlarına ulaşmayı başarmışlardı.

ABD’nin Türkiye’ye yaptığı yardımların arkasında farklı amaçların olduğunu kaleme alması ve daha yayınlanmadan bile birçok dava ile uğraşması, Nesin ve gazetesini oldukça zora soktu. Bu yüzden 10 ay ağır hapis cezasına çaptırılan Aziz Nesin aynı zamanda 3 ay 10 gün de nezarette kalma cezası aldı.

İlk Kitabı Bir Sürgünün Anıları

Cezasını tamamladıktan sonra Bir Sürgünün Anıları isimli ilk kitabını çıkaran Nesin, bu kitabında birlikte ev arkadaşlığı yaptığı yazar Kerim Sadi’yi sıklıkla eleştirmektedir. Ancak Sadi’nin entelektüel kişiliğinden de hakkıyla bahsetmiştir.

1948 senesinde Azizname adlı ikinci kitabını çıkaran Nesin, yine bazı yerlerin eleştirilmesi sebebiyle onun Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanmasına neden oldu. 4 ay tutuklu kalan Nesin, bu kitabında Mısır Kralı I. Faruk, İran Şahı Rıza Pehlevi ve İngiltere Prensesi II. Elizabeth’i aşağıladığı gibi sebeplerle 6 ay hapis cezası aldı. Bu isimler bizzat büyükelçilikleri ile Türkiye Dışişleri Bakanlığı’na başvuru yaparak, Nesin’in yargılanmasını istemişlerdi.

1950 ile 1980 Yılları Arası (İlk Yayınevi)

1952 yılında bir dükkan kiralayarak Oluş Kitabevi’ni açan Nesin, aynı zamanda gazete dağıtımı işini yaptı. 1954 senesinde ise dönemin ünlü dergilerinden biri olan Akbaba’da farklı takma isimler kullanarak çeşitli öyküler yazdı.

Tarihler 1956 yılını gösterdiğinde ise dönemin ünlü yazarlarından biri olan Kemal Tahir ile ortak olarak, Düşün Yayınevi’ni açmayı başardı. Bu süreçten snra farklı gazetelerde köşe yazarlığı yapmaya devam etti. 1962 yılında Aziz Nesin’in hayatı için çok şey katacak olan Zübük isimli mizah dergisini çıkarmıştır.

60’li yıllara kadar yazmış olduğu eserler ile takdir toplayan Nesin, bu dönemde farklı ödüller almıştır.

1972 yılında Nesin Vakfı’nı kuran Aziz Nesin, bu vakıf aracılığı ile her yıl düzenli olarak sınırlı sayıda yoksul ve kimsesiz çocukların eğitim ve bakım masraflarını karşıladı. 1980’li yıllara kadar birçok eser yayımlayan ünlü Türk yazar, bu süreçte yine hem ulusal ve hem de uluslararası birçok ödül aldı.

1980 – 1994 Yılları Arası ve Sivas Katliamı

Türkiye tarihine büyük bir acı olarak geçen Sivas katliamı yapıldığında otelde bulunan Aziz Nesin, Madımak Oteli’nde başlayan yangından yaralı olarak kurtuldu. 2 Temmuz 1993 tarihinde Sivas’a Pir Sultan Abdal etkinliklerine katılmak için giden Nesin, kaldığı Madımak Oteli’nde kirli ellerin çıkarmış olduğu yangın sonucunda yaralı kurtulsa da maalesef ki aynı otelde, 37 insanımız hayatını kaybetti.

Aziz Nesin’in Ölümü

5 Temmuz 1995 gecesi imza günü için gitmiş olduğu İzmir Alaçatı’da geçirdiği kalp krizi sebebiyle hayatını kaybeden Aziz Nesin, sevenlerini yasa boğdu. Yapılan otopsinin ardından kendi vasiyeti sebebiyle cenaze töreni yapılmadan 7 Temmuz 1995 tarihinde, Çatalca’da bulunan Nesin Vakfı bahçesine mezar yeri belli olmayacak şekilde gömüldü.

Aziz Nesin’in Kullandığı Takma Adlar

Yazarlık hayatına başladıktan sonra 200’den fazla takma ad kullandığı bilinen Aziz Nesin’in en sık kullandığı ve bilinen takma adları şunlardır.

  • Levazımcı Kazım
  • Oya Ateş
  • Vedia Nesin
  • İzzet İzinde
  • Nuri Hayat
  • Bedri Birebir
  • Hakkı Haklar
  • Şakir Şıkırşıkır
  • Sıtkı Sırılsıklam
  • Kerim Kihkih
  • Kasım Kahkah

Görüldüğü gibi Nesin’in kullandığı isimlerde, tamamen mizaha yöneliktir.

Aziz Nesin’in Eserleri

Aziz Nesin 50’den fazla öykü yazmış olup, bunlardan en fazla öne çıkanları şunlardır.

  • 1946 – Parti Kurmak Ve Parti Vurmak
  • 1955 – İt Kuyruğu
  • 1956 – Damda Deli Var
  • 1957 – Damda Eşek
  • 1958 – Bay Düdük
  • 1958 – Gıdı Gıdı
  • 1965 – Sosyalizm Geliyor Savulun
  • 1965 – İhtilali Nasıl Yaptık?
  • 1968 – Vatan Sağolsun
  • 1973 – Hayvan Deyip De Geçme
  • 1976 – Duyduk Duymadık Demeyin
  • 1988 – Nah Kalkınırız
  • 1997 – Gözünüz Aydın Efendim
  • 2005 – Kan Yüzüğü

Aziz Nesin’in romanları, şunlardır.

  • 1955 – Kadın Olan Erkek
  • 1957 – Gol Kralı
  • 1957 – Erkek Sabahat
  • 1959 – Saçkıran
  • 1961 – Zübük
  • 1967 – Şimdiki Çocuklar Harika
  • 1974 – Tatlı Betüş
  • 1976 – Surname
  • 1977 – Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz
  • 1978 – Tek Yol

Aziz Nesin’in Oyunları, şunlardır.

  • 1950 Biraz Gelir Misiniz?
  • 1959 – Bir Şey Yap Met
  • 1963 Toros Canavarı
  • 1968 – Düdükçülerle Fırçacıların Savaşı
  • 1969 – Üç Karagöz Oyunu
  • 1970 – Çiçu
  • 1970 – Tut Elimden Rovni
  • 1970 – Hadi Öldürsene Canikom
  • 1976 – Pırlanta Bal
  • 1992 – Başarımı Karılarıma Borçluyum
  • 1992 – Bir Zamanlar Memleketin Birinde
  • 1992 – Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz
  • 1992 – Hakkımı Ver Hakkı
  • 1992 – Zat-I Devletleri İbiş Hazretleri

Aziz Nesin’in Şiirleri

Şiirleri ile Türk edebiyatında önemli bir iz bırakan Aziz Nesin’in şiirleri (kitapları), şunlardır.

  • Sondan Başa
  • Kendini Yakalamak
  • Sivas Acısı
  • Hoşçakalın
  • On Dakika
  • Azizname
  • Sevgiye On Ölüme Beş Kala

Bunların dışında Aziz Nesin’e ait onlarca makale, söyleşi ve mektup gibi farklı eserler bulunmakta olup, aynı zamanda onun üzerine birçok kitap yazılmıştır.

Aziz Nesin’in Ödülleri

Aziz Nesin’in hayatı Türk edebiyatına önemli eserler bırakmakla geçtiği gibi, birçok ödülü de hayatına sığdırmıştır. Aşağıdaki liste dışında birçok ödüle sahip olan Aziz Nesin’in aldığı ödüller arasından bazıları, şunlardır.

  • İtalya Altın Palmiye Ödülü (Kazan Töreni Öyküsü)
  • İtalya Altın Palmiye Ödülü ( Fil Hamdi Öyküsü)
  • Bulgaristan Altın Kirpi Ödülü ( Vatani Vazife Öyküsü)
  • Gazeteciler Cemiyeti Fıkra Ödülü
  • TDK Tiyatro Ödülü (Çiçu Oyunu)
  • Lotus Asya – Afrika Yazarlar Birliği Ödülü
  • Madaralı Roman Ödülü (Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz Romanı)
  • Viyana Tiyatro Ödülü
  • Tolstoy Altın Ödülü
  • TÜYAP Halkın Seçtiği Yılın Yazarı
  • Edebiyatçılar Derneği Onur Ödülü
  • Abdi İpekçi Barış Ve Dostluk Ödülü
  • Hiroşima Vakfı Ödülü
  • Orhan Apaydın Demokrasi Ve Barış Ödülü
  • CPJ Uluslararası Basın Ve Özgürlük Ödülü
  • Dionysos Şiir Ödülü
  • Carl Von Ossietzky Ödülü