Kulvar Haber

İlkbahar Gündönümü Nedir?

İlkbahar Gündönümü Nedir?
9 views
20 Mart 2019 - 21:39

Ekinoks / ilkbahar gündönümü nedir? Bu astronomik olaylara ne sebep olur? Her gezegende mevsimleri ve gündüz saatlerini nasıl etkilerler?

21 Mart Gündönümü / Ekinoks Nedir?

Her altı ayda bir, mart ayında ve yine Eylül ayında gerçekleşen gündönümü, Dünya gününü neredeyse yarıya böler ve bize yaklaşık 12 saat gündüz ve gece 12 yaşatır.

21 Mart Gündönümü / Ekinoks Nedir?
21 Mart Gündönümü / Ekinoks Nedir?

21 Mart 2019’da doğa, bir kez daha Kuzey Yarımkürede yaz ve Güney Yarımkürede kış mevsiminin habercisi olan vernal ekinoksunu başlatır. Ardından, 23 Eylül’de sonbahar ekinoksu, Kuzey yarımküre için kış ve güney yarımküre için yaz gündönümünün habercisi olacak.

Sonbahar ve İlkbahar Gündönümü neden olur?

Gezegenimiz normalde güneşi 23.5 derecelik bir eksende yörüngeye çevirir, yani yarımküreler güneşten daha fazla ısınırlar. Yılda iki kez, Dünya’nın yörüngesi ve eksenel eğimi birleşerek Güneşi en dik açıyla alır.

Dünya ekinoks yaşayan tek gezegen değil: Güneş sistemimizdeki her gezegende bu olay gerçekleşir. 2009’da Cassini sondası Satürn’ün etrafındaki yörüngede, halkalı gezegende ekinoks olayını gözlemlemiştir. Dünya’da olduğu gibi, Ekinokslar Satürn’de her yarım yılda bir meydana gelirler, ancak bu Dünya’da 15 yıla eşittir.

İlkbahar Gündönümü / Mart Ekinoksunda Ne Olur?

Mart Ekinoksunda, Güneş göksel ekvatoru güneyden kuzeye geçer. Buna “gök ekvatoru” denir, çünkü bu olay Dünya ekvatorunun yukarısındaki hayali bir çizgidir.

Ekvatorun üzerinde dursaydınız, Güneş kuzeyden giderken doğrudan tepeden geçerdi.

Güneş tepeden geçerken, Dünya’nın eğimi Güneş’e göre sıfırdır. (Bununla birlikte, Dünya’nın asla dik durmadığını, ancak her zaman ekseninde yaklaşık 23.5 derece eğildiğini unutmayın.)

Bahar ekinoksundan sonra, Kuzey Yarımküre güneşe doğru eğilir, bu yüzden daha uzun, daha güneşli günlere başlarız.

İlkbahar Gündönümü Her Zaman 21 Mart’ta mı kutlanır?

Hayır, her zaman 21 Mart’ta değildir.

Astronomik olarak konuşursak, baharın ilk günü, her yıl 19, 20 ya da 21 Mart’a düşen bahar ilkbahar gündönümü ekinoksu ile işaretlenir. Ekinoks dünya çapında aynı anda meydana gelir, ancak saat zamanlarımız farklı bir saat dilimini yansıtır. Yukarıda bahsedildiği gibi, bu tarih yalnızca ilkbaharın Kuzey Yarımküredeki başlangıcını gösterir; Güney Yarımküreye sonbaharın gelişini duyurur.

İlginç bir şekilde, zaman dilimi farklılıkları nedeniyle, anakara ABD’de tüm 21 yüzyıl boyunca 21 Mart’ta ekinoks olmamış! Ayrıca, 2101 yılına kadar bir daha 21 Mart tarihinde ilkbahar gündönümü dünyada görülmeyecek.

Meteorolojik olarak konuşursak, baharın resmi ilk günü 1 Mart (ve sonuncusu 31 Mayıs’tır). Hava durumu bilim adamları, mevsimsel ve aylık istatistikleri bir yıldan diğerine karşılaştırmayı kolaylaştırmak için yılı çeyrek dilimlere ayırırlar.

Meteorolojik mevsimler, Dünya’nın Güneş ile ilgili pozisyonundan ziyade yıllık sıcaklık döngülerine dayanır ve Gregoryen takvimini daha yakından takip eder. Astronomik ekinoks ve mevsim gündönümü tarihlerinin kullanılması, bu tarihler her yıl biraz farklı olabileceğinden, istatistiksel bir problem ortaya çıkarır.

Sonbahar ve İlkbahar Gündönümü Tarihlerinde Gündüz ve Gece Eşit mi?

Hayır, ama eşitliğe yakınlar. Gerçekte, gündüz ve gece iki nedenden ötürü ekinoksta tam olarak eşit değildir: Birincisi, gündüz, Güneş’in herhangi bir kısmı ufukta belirdiği anda başlar ve Güneş’in son kısmı gidene kadar bitmez. Güneş yıldız gibi bir noktaya daralsaydı ve atmosfersiz bir dünyada yaşasaydık, ilkbahar ve sonbahar ekinoksları gerçekten ‘eşit geceler’ olurdu.