Kulvar Haber

Kansızlık Nedir? Kansızlık Belirtileri ve Testi

Kansızlık Nedir? Kansızlık Belirtileri ve Testi
4 views
24 Eylül 2020 - 16:11

Anemi olarak da bilinen kansızlık nedir? Kansızlık belirtileri, tedavisi ve kansızlık testi hakkında detaylara ulaşabileceğiniz bu yazımızda, kansızlığa ne iyi gelir? Sorusunun cevabını da bulabilirsiniz.

Dünya geneline baktığımızda orta ve ileri seviyede anemi rahatsızlığı görülme oranı, %25 dolaylarındadır. Okul öncesi çocuklarda daha fazla görülen kansızlık, dünya genelinde görülen kansızlık hastalıklarının neredeyse yarıya yakınının, okul öncesi çocuklarda görüldüğü bilgisi Dünya Sağlık Örgütü verilerinde yer almaktadır.

Kansızlık Nedir?

Kandaki sağlıklı kırmızı kan hücresinin az olması veya kan hücrelerinin sağlıksız olması gibi nedenlerle görülen bir rahatsızlıktır. Aynı zamanda kansızlık sadece kırmızı kan hücrelerinin azlığından değil, Hemoglobin adı verilen ve kırmızı kan hücrelerindeki oksijenin taşınmasında görevli olan moleküllerin az veya sağlıksız olmaları nedeniyle de görülmektedir.

Kansızlık Neden Olur? Kansızlık Nedenleri

Sağlıklı bir yaşam ve hayatta kalabilmek için, vücudumuzun ihtiyacı olan en temel gereksinimlerden biri kırmızı kan hücreleri ve hemoglobin molekülleridir. Hemoglobin demir molekülleri içermekle birlikte, kompleks bir protein olma özelliği taşımaktadır. Hemoglobin molekülerinin en önemli görevi, vücudun her yerine oksijen taşımaktadır.

Vücudun kırmızı kan hücrelerinin veya hemoglobin moleküllerinin eksilmesiyle birlikte, kansızlık yani anemi hastalığı meydana gelmektedir. Temel nedenleri sıralayacak olursak, şu şekilde bahsedebiliriz.

  • Vücutta bulunan kırmızı kan hücrelerinin, yok olması gereken süreden daha erken yok olması
  • Çeşitli kanamalar sonucunda kan kaybı ile birlikte kırmızı kan hücrelerinin sayısında ciddi azalmalar meydana gelmesi
  • Vücudun üretmesi gereken kırmızı kan hücrelerini yeterli miktarda üretememesi

En önemli kansızlık nedenleri arasında yer alır. Aslında anemi hastalığı tek bir tip olmayıp, hastalığın farklı tipleri ve bu tiplere bağlı olarak da yukarıdakiler ile birlikte farklı nedenleri bulunmaktadır. Bunlara da kısaca değinecek olursak, şöyledir.

Vitamin eksikliği nedeniyle görülen kansızlık: Vücut ihtiyacı olan kan hücrelerini üretmek için B12, Demir ve folat ihtiyacı duyar. Bu vitaminlerin yeterince alınamaması halinde, vitamin eksikliğine bağlı anemi görülür. Bunun dışında hasta yeterince B12 almış olsa biler, bu vitaminin bağırsaklar tarafından emilmesi konusunda ortaya çıkan sıkıntılarda, vitamin eksikliği nedeniyle kansızlık görülmesine neden olur.

Demir eksikliğine bağlı kansızlık: Vücutta yaşanan demir eksikliği, kansızlığa neden olur. Özellikle hemoglobinin yapılanması için demir gerekli olup, eksikliği halinde vücut az hemoglobin üretir veya üretemez. Ağır geçen adet dönemleri, kanser ve mide ülseri gibi rahatsızlıklarda demir eksikliği nedeniyle kansızlığın görülmesine neden olur.

Orak hücre Kansızlığı: Hemolitik ve kalıtsal kansızlıktır. Kırmızı kan hücrelerinin normal olmayan bir şekilde vücut tarafından üretilmesi ve hemoglobin formunun yanlış işlemesi ile görülür.

Hemolitik anemi: Kırmızı kan hücrelerinin yeteri kadar üretilmesinden ziyade, yıkımlarının daha fazla olduğu durumlarda ortaya çıkar. Daha çok genetik yapı nedeniyle görülmekte olup, aileden kalıtsal olarak çocuklara geçebilmektedir.

Kemik iliği ile ilgili kansızlıklar: Miyelofibroz ve lösemi, kemik iliğinde kırmızı kan hücrelerinin oluşmasını olumsuz etkilemektedir. Genellikle hafif seyreden bir durum olsa da, bazen hayati tehlike oluşturabilir.

Aplastik anemi: Hastanın hayatını önemli ölçüde tehdit eden anemi türlerinden biri olup, çok nadir görülmektedir. Vücut, ihtiyaç duyulan kan hücrelerini üretemez. Kullanılan bazı ilaçlar, enfeksiyonlar, uzun süre toksik kimyasallara maruz kalınması ve otoimmün rahatsızlıklar, aplastik anemi nedenleri arasındadır.

Kronik hastalıklara bağlı olarak görülen anemi: İltihaplı bazı hastalıklar, crohn, böbrek, romatoid artrit, AIDS, HIV ve kanser gibi rahatsızlıkların, kan hücresi üretimini engellemesiyle ortaya çıkan bir kansızlık türüdür.

Kansızlık belirtileri nelerdir?

Kansızlık yukarıdan da anlaşılacağı gibi, çok farklı nedenler ile ortaya çıkar. Buna bağlı olarak da belirtiler farklı olsa da, en yaygın görülen ortak belirtiler şunlardır.

  • Sürekli uykusuzluk
  • Bacaklara sıklıkla kramp girmesi
  • Cilt renginde solukluklar
  • Baş dönmeleri
  • Baş ağrıları
  • Göğüs ağrılarının uzun vadede devam etmesi
  • Sürekli görülen nefes darlığı sorunları
  • Egzersizlerle birlikte daha çok görülen düzensiz ve hızlı kalp atışları
  • Enerji kaybı ve sürekli en basit aktivitede dahi yorulma
  • Toprak veya kağıt yeme isteği
  • Tırnakların yukarı doğru eğri olması
  • Dilin pürüzsüz bir yapıda olması
  • Sürekli asabiyet hali
  • İshal
  • Deride görülen döküntüler
  • İdrar renginin kırmızı veya kahverengi olması
  • Sık tekrar eden karın ağrıları
  • Diş etlerinde görülen mavi-siyah renkli çizgiler
  • El ve ayaklarda sık tekrar eden karıncalanma ve uyuşukluklar
  • Dokunma duyusunda kaybolma
  • Basit soğuk havalarda bile üşüme
  • Konsantrasyonda bozukluklar
  • Ayağa kalkınca göz kararması
  • Dudak çatlakları
  • Bacak ve kollarda görülen sertlikler
  • Yürümede zorluk çekme veya sendeleyerek yürüme

Gibi birçok belirti, kansızlık belirtileri arasında yer alır. Yukarıda sayılan kansızlık belirtileri arasında birkaçının görülmesi durumunda veya ciddi bir belirti hissedildiğinde, mutlaka doktor kontrolüne gitmek gerekir.

Anemi tedavisi nasıl yapılır?

Kansızlık tedavisi, rahatsızlığın türüne ve nedenlerine bağlı olarak yapılır. Tedavide en temel amaç, kırmızı kan hücrelerinin artırılması ve daha kaliteli hale getirilmesidir. Kansızlığın tipine ve görülme nedenine göre, farklı tedavi şekilleri uygulanır.

Demir eksikliği anemisinde; Demir eksikliğinin giderilmesine yönelik takviye besinler ve diyetler

Hemolitik anemilerde; Kullanılan bazı ilaçların kontrol edilmesi, mevcut enfeksiyonların tedavisi ve bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçların kullanılması

Orak hücreli anemilerde; Damar içerisine sıvı takviyeleri, kan nakilleri, folik asit takviyeleri, oksijen desteği ve ağrı kesiciler

Aplastik anemide; Kemik iliği ve kan naklinin yapılması

B12 vitamin eksikliğinden kaynaklı anemilerde; B12 vitamin enjeksiyonları ve diyet takviyeleri

Tedavi süreçlerinde başvurulan yöntemlerdir. Bunların tamamı, mutlaka doktor muayenesi sonrası doktorun tavsiyesi ile yapılmalıdır.

Kansızlığa ne iyi gelir?

Bağışıklık sistemini güçlendirici besinler, kansızlık tedavisinde önemlidir. hastalığın görülmesiyle birlikte zayıflayan bağışıklık sistemi, başta C vitamini olmak üzere, vitamin ve mineraller ile güçlendirilmelidir.

B12 ve demir zengini besinler düzenli olarak tüketilmelidir. Özellikle brokoli, hardal yeşili, kereviz ve ıspanak gibi besin kaynakları, hem C vitamini ve hem de demir zengini besinlerdir.

Folik asit alımı için pancar tüketilebilir. Pancar ve nar suyu kan yapıcı oldukları gibi, kanın temizlenmesine de yardımcı olurlar. Susam tohumu da yine kaliteli demir bakımından zengindir.

Kansızlık Testi

Hemogram yani tam kan sayımı, kansızlık testi olarak da bilinmekte olup bazı rahatsızlıklar için yapılmaktadır. Bu testte trombosit, hematokrit, hemoglobin, eritrosit ve lökosit gibi kan hücre elemanlarının oranları belirlenir.

Kısacası anemi testi ilgili sağlık kuruluşlarınca yapılan bir kan tahlilidir.

Not: Anemi tedavisi, ilaçlar ve hastalıkla ilgili verilen bilgiler, hiçbir zaman kesin tanı ve tavsiye niteliği taşımaz. Rahatsızlığınız için doğru tanı ve tedavi yöntemleri için, mutlaka doktorunuza başvurunuz. Sitemizde yayınlanan içerikler, sadece ön bilgilendirme amacı taşımakta olup, rahatsızlık için kesinlik kazandıracak bilgiler değildir.