Kulvar Haber Medya

Optik Dışı Mikroskoplar Nelerdir? Çalışma Prensipleri Neye Dayanır?

Optik Dışı Mikroskoplar Nelerdir? Çalışma Prensipleri Neye Dayanır?
5 views
16 Ağustos 2019 - 12:30

Mikroskop dendiğinde akla çoğunlukla optik mikroskoplar ve biyolojik sistemleri analiz etme amacıyla kullanımı gelmektedir. Ancak optik mikroskoplardan çok daha gelişmiş metal ve metal dışı numunelerin fiziksel ve kimyasal özelliklerini gözlemlemek amacıyla geliştirilmiş son derece teknolojik yapılar bulunur. Bunlardan en yaygın olanları AFM,SEM,TEM ve Işık Metal Mikroskobudur.

AFM (Atomic Force Microscobe) nedir?
Küçük ölçekli görüntüleme ihtiyacını karşılayan ileri teknoloji bir mikroskoptur. Türkçe karşılığı atomik kuvvet mikroskobudur. Yaygın olarak kullanılan optik mikroskopların 200 nanometrenin altında görüntü alması mümkün olmadığından AFM’a ihtiyaç duyulur. Daha gelişmiş ve daha hassas bir yapısı vardır. AFM, metrenin on milyarda bir oranında (nanometre) görüntü alma kapasitesine sahiptir. Malzemenin yüzey kalitesini ve fiziksel özelliklerini daha detaylı incelemek için kullanılabilirler. AFM diğer mikroskoplara göre en duyarlı olanıdır ve çok güçlü sonuçlar elde edilmesine olanak sağlar. Mekanik elektriksel ve yazılım organları bulunur. Atomik ölçüler seviyesinde sivriltilmiş bir uca sahiptir ve bu uç yardımıyla oldukça iyi kalitede çözünürlüğü yüksek görüntüler elde edilir. Temel çalışma prensibi ise; çok çok ince sivriltilmiş ucun numune yüzeyine belirli oranlarda ve belirli süre aralıklarında yaklaştırılması, sivri uç ile numune yüzeyi arasında itici ve çekici güçler oluşması, bu itme ve çekme güçleri ölçülmesi ve yazılımsal ortama gönderilerek ve üç boyutlu görüntü elde edilme esasına dayanır.  

SEM (Scanning Electron Microscobe) nedir?
 Türkçe karşılığı taramalı elektron mikroskobudur. Bu mikroskop çeşidinde elektron yardımıyla görüntü elde edilir. Temel çalışma prensibi ise; mikroskobun en üst noktasındaki tungsten gibi elektriksel malzemeler bulunması ve sürekli olarak elektron üretilmesi esasına dayanır. Bu elektronlar ışıma sonucu elde edilmişlerdir ve basitçe bundan yararlanılmaktadır. Elektron tabancası adında bir yapı bulunur ve elektronlar bu noktadan numune üzerine düşürülür. Ancak odaklama yapmak şarttır çünkü kontrolsüz elektronlar görüntü vermeyecektir. Odaklama işlemi manyetik alan yardımıyla yapılır. Elektronlar, ne kadar yüksekten düşerse malzeme üzerinde o kadar derine inecektir ve detaylı görüntü elde edilmesini sağlayacaktır. Yine mühendislik açısından düşünürsek SEM, kullanılacak malzeme kalitesi pürüz ve hataları daha detaylı görüntüleyebileceğimiz bir sistem sunar. Bunun dışında biyolojik sistemlerde görüntüleme tekniği olarak da kullanılırlar.  

TEM (Transmission Electron Microscobe) nedir?
 Türkçesi geçirimli elektron mikroskobudur .Optik mikroskop ile SEM arasında bir mikroskop denilebilir. SEM ile benzer olarak elektron tabancası ve dolayısıyla elektronlar bulunmaktadır. Çok çok ince bir numune örneği üzerinden bir elektron demeti geçirilir. Kuantum fiziğiyle ilişkili olarak, dalga-parçacık ikileminden yararlanılır. Özetle kuantum fiziğine göre atomik düzeyde mutlak doğru yoktur ve elektronlar dalga veya parçacık gibi davranabilirler. Dalga davranışını gösterdiklerinde yüksek süratli hareketlerinden dolayı küçük dalgalar oluşur ve bu da daha yüksek çözünürlüklü görüntü sunulmasını sağlar. Elektron üretimiyle ve kırınım yardımıyla görüntü elde edebilen gelişmiş bir sistemdir. 

Işık Metal Mikroskobu nedir?
Metal malzemelerin büyük bir çoğunluğu mat yapıya sahiptir ve ışık geçirgenliği neredeyse yoktur. Bu yüzden kaynak olarak çok daha kuvvetli ışık saçan yapılar geliştirilmiştir. Metal numuneye gönderilen ışık, belli bir açıyla sapar ve görüntü elde etmemizi sağlar.

Copyright 2017 Kulvar Medya Haber Ajansı