Beylikdüzü Belediyesi Mehmet Murat Çalık

Deneysel Psikoloji Nedir? Amacı ve Kullanım Alanı Nelerdir? Davranışları ortaya çıkaran ilkeleri belirlemeye çalışan alandır. Genellikle duyum, algı, güdü, öğrenme, duygu, unutma, bellek ve davranışların psiko-fizyolojik boyutlarını ilgilendiren çalışmalar yapar.

Deneysel Psikoloji Nedir? Amacı ve Kullanım Alanı Nelerdir?
Deneysel Psikoloji Nedir? Amacı ve Kullanım Alanı Nelerdir?

Bu konularda deney ve gözlemle elde ettiği bilgileri teorik olarak ortaya çıkarmakla kalmaz; bu bilgileri psikolojinin uygulamalı alanlarının kullanımına sunar. Deneysel psikoloji de özellikle doğrudan gözlemlenebilen davranışlar üzerine çalışmaları yoğunlaştırır.

Güdü: Bir ihtiyaç sonucu organizmayı davranışa sürükleyen güçtür. Güdülenmenin kaynağı ihtiyaçtır.

  1. Birincil (Fizyolojik) güdüler: Fizyolojik ihtiyaçlarla ilgili biyolojik dengeyi sağlamak için gerek olan açlık, susuzluk, cinsellik gibi dürtülerdir.
  2. İkinci Güdüler: Sonradan öğrenilen kendini gerçekleştirmeyi sağlayan güdülerdir. Başarı, beğenme, güvenlik gibi ihtiyaçlardır.
  3. İçsel Güdüler: Birinci güdülerin yanı sıra, kendine dikkat etme, kendini gerçekleştirme arzusu gibi ihtiyaçları kapsamaktadır. Bu güdü daha çok hayvanlarda görülür.
  4. Dışsal Güdüler: Organizmanın içinde yaşadığı çevre etkisiyle davranışa tetikleyen güce denir.

Deneysel Psikoloji ve Öğrenme

Yaşantılar ya da tekrar sonucu, eğitim veya öğretim sonucu davranışlarda meydana gelen değişimlerdir. Öğrenme türleri ve süreçleri;

  • Deneme: Yanılma yoluyla öğrenme ve yeni davranışlar kazanılmasıdır.
  • Motor Öğrenme: Becerilerin alışkanlık haline gelmesidir.
  • Bilişsel Öğrenme:
    • 1) Kavrayış yoluyla öğrenme: Olaylar ve durumlar arasındaki ilişkiyi bir anda çözmeye denir.
    • 2) Model öğrenme: Farklı bireylerin hangi durumda nasıl davrandığını gözleyip, onun gibi davranmasına denir.
    • 3) Sözel öğrenme: Sözcüklerle yapılan öğrenme türüdür.
    • 4) Farkında olmadan öğrenme: Farkında olmadan öğrenme ve ezberlemeye denir.
  • Koşullanma Yoluyla Öğrenme: Ödül ya da ceza uygulamaları sonucunda öğrenme.
    • 1) Klasik koşullanma: Doğal bir uyarıcı karşısında yapılan davranışın daha sonra yapar uyarıcı karşısında aynı tepkiyi vermesidir.
    • 2) Edimsel koşullanma: Ödül ve ceza karşılığında yapılan öğrenme.

Deneysel Psikoloji ve Unutma

Öğrenilmiş bilgileri zaman içinde bellekten kaybolmasıdır. Nedenleri;

  1. Kullanılmama sonucunda unutma
  2. Bastırma ve unutmak isteme duygusu
  3. Ket vurma: Önceden öğrenilmiş bilgilerin sonradan öğrenilmiş olan bilgileri unutturması
  4. Geriye ket vurma
  5. Ani şoklar

Deneysel Psikoloji ve Hatırlama

Uzun süre kullanılmayan bilgilerin tekrar canlanması ve bilinç düzeyine gelmesidir.

Deneysel Psikoloji hayvanların üzerinde yaptığı araştırmalarla değişik çevre koşullarının insan davranışlarını nasıl etkilediğini araştırmaktadır.

Deneysel psikoloji, psikolojiyi doğa bilimi olarak kabul eder, bu nedenle psikoloji araştırmalarını kontrollü laboratuvar koşulları altında yapar. Araştırmalarında insan ve hayvan davranışların temelinde yatan süreçlerle ilgili hipotezler oluşturulur ve bu hipotezler test edilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here